Για περίπου έναν χρόνο βρέθηκε «σε κατάσταση επιβίωσης», έχει αναφέρει ο Ryan Libbey, πρώην παίκτης του Made in Chelsea, περιγράφοντας τη μετάβαση στην πατρότητα ως μια εμπειρία «πολύ διαφορετική» από ό,τι περίμενε. Η γέννηση του γιου του, Leo, συνοδεύτηκε από επιπλοκές επικίνδυνες για τη ζωή, με αποτέλεσμα η σύντροφός του, Louise, να χρειαστεί νοσηλεία. Ο ίδιος κλήθηκε να καλύψει ταυτόχρονα τις ανάγκες της ανάρρωσης και τις απαιτήσεις ενός νεογέννητου. «Έκανα όλα τα νυχτερινά… όλες τις αλλαγές… όλες τις βόλτες. Τον ρόλο τόσο της μαμάς όσο και του μπαμπά», είπε στο Parenting Download του BBC.
Έπειτα από 11 μήνες, η εξάντληση πήρε το πάνω χέρι. Μια συζήτηση με τον πατέρα του λειτούργησε ως «ξυπνητήρι», με την απλή αλλά ευθεία φράση: «Δεν είσαι σε καλή κατάσταση. Χρειάζεσαι βοήθεια. Πώς μπορώ να σε βοηθήσω;».
Όταν οι μπαμπάδες δεν μιλούν
Η εμπειρία του Libbey περιγράφεται ως συχνή, αλλά σπάνια γίνεται δημόσια κουβέντα. Ενώ η κοινωνική συζήτηση για την πίεση των μητέρων και την επιλόχεια κατάθλιψη έχει ανοίξει, οι δυσκολίες των πατεράδων παραμένουν αρκετές φορές στα παρασκήνια. Για παράδειγμα, σύμφωνα με πρόσφατη στρατηγική της βρετανικής κυβέρνησης για την υγεία των ανδρών στην Αγγλία, μεταξύ 5%-15% των μπαμπάδων βιώνουν άγχος πριν και μετά τη γέννηση παιδιού, ενώ 5%-10% αντιμετωπίζουν κατάθλιψη.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Ο ίδιος συνδέει τη σιωπή με τα στερεότυπα γύρω από την αρρενωπότητα και με ένα ευρύτερο έλλειμμα επικοινωνίας: πολλοί άνδρες, λέει, νιώθουν ότι «πρέπει να είναι το λιμάνι που κάθε φορά καταστρέφεται αλλά παραμένει όρθιο». Στο ίδιο μήκος κύματος, επιμένει ότι η αναζήτηση στήριξης δεν είναι αδυναμία: «Δεν είναι αδυναμία να ζητάς βοήθεια. Εγώ δεν το έκανα αρκετά γρήγορα».
Η κλινική ψυχολόγος, Δρ. Jill Domoney, που ειδικεύεται στην ψυχική υγεία πριν και μετά τον τοκετό, σημειώνει ότι πολλοί άνδρες δυσκολεύονται να παραδεχτούν πως δεν αντέχουν. Μπορεί να νιώθουν ότι «δεν είναι “νόμιμο” να ζητούν βοήθεια», ιδιαίτερα όταν στο επίκεντρο βρίσκονται η μητέρα και το μωρό. Όμως, όπως τονίζει, η ψυχική ευεξία του πατέρα είναι εξίσου κρίσιμη για τη λειτουργία της οικογένειας.
«Αυτο-ανατροφή» και σπάσιμο του φαύλου κύκλου
Μετά τη συζήτηση στο πάρκο, ο Libbey ζήτησε ένα σύντομο διάλειμμα: λίγες ημέρες μακριά από το οικογενειακό περιβάλλον, ώστε να «δει αλλιώς» την κατάσταση. Επιστρέφοντας, άλλαξε εστίαση: πέρα από τις πρακτικές υποχρεώσεις, έδωσε βάρος και στο συναισθηματικό σκέλος. Όταν άνοιξε τη συζήτηση με τη Louise, συνειδητοποίησε ότι είχε υποτιμήσει αυτό που εκείνη «λαχταρούσε»: μια απλή παρουσία, «να της κρατήσει το χέρι και να την ακούσει».
Η εμπειρία αυτή, όπως λέει, αναδιαμόρφωσε την εικόνα του για την πατρότητα. Πλέον γράφει εβδομαδιαία γράμματα στον Leo, με στόχο να του αφήσει ένα αποτύπωμα συναισθηματικής «γλώσσας» και να εξηγήσει αργότερα τις επιλογές του ως γονιός.
Στο ίδιο μοτίβο εντάσσεται και η ιδέα της «αυτο-ανατροφής», την οποία περιγράφει ως έντονη εμπειρία και ο ράπερ Professor Green (Stephen Manderson), πατέρας του 4χρονου Slimane. Ο ίδιος έχει μιλήσει για παιδικά χρόνια χωρίς σταθερή πατρική παρουσία, για μια σχέση που επιβαρύνθηκε από τραύμα και για έναν γονέα που «μπαινόβγαινε» στη ζωή του, ενώ αργότερα αυτοκτόνησε.
Ως ενήλικας, έχει παραδεχτεί ότι η καταπίεση των συναισθημάτων τον οδήγησε σε «τρομερές αποφάσεις», με διαφυγή στο αλκοόλ και τα ναρκωτικά. «Βρίσκεις τον δρόμο σου σε πράγματα που δεν βοηθούν, αλλά τελικά θα κάνουν τα πράγματα χειρότερα». Σήμερα, δηλώνει αποφασισμένος να μην «συνεχίσει τον κύκλο», δίνοντας στο παιδί του ασφάλεια και συναισθηματική καθοδήγηση -ακόμη και σε στιγμές έντασης.
Ορισμένες πρακτικές συμβουλές προς νέους μπαμπάδες:
- Να υπάρχει ένα πρόσωπο εμπιστοσύνης για κουβέντα, όταν η πίεση ξεπερνά τα όρια.
- Να διατηρούνται μικρές, σταθερές δραστηριότητες που βοηθούν να νιώθετε ο εαυτός σας (έστω και λίγα λεπτά).
- Να μην παραμελούνται οι βασικές ανάγκες: ύπνος, διατροφή, κίνηση/άσκηση.
- Να δημιουργείτε επαφή με άλλους νέους μπαμπάδες (ομάδες, κοινότητες, φίλοι στην ίδια φάση).
- Να ζητάτε βοήθεια εγκαίρως: δεν είναι αποτυχία, είναι μέρος της φροντίδας για εσάς και όλη την οικογένεια.
Συμπέρασμα
Η εμπειρία της (νέας) πατρότητας μπορεί να μετατραπεί σε μια παρατεταμένη δοκιμασία, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν επιπλοκές, ευθύνες και σιωπή γύρω από την ανδρική ψυχική πίεση. Οι παραπάνω μαρτυρίες δείχνουν ότι το κρίσιμο σημείο δεν είναι να «αντέξει» κανείς μόνος, αλλά να αναγνωρίσει έγκαιρα τα όριά του, να ζητήσει στήριξη και να επενδύσει όχι μόνο στη φροντίδα του βρέφους, αλλά και στη συναισθηματική παρουσία μέσα στην οικογένεια.
Διαβάστε επίσης
Πρώτη φορά πατέρας; Γιατί είναι ζωτικής σημασίας να θωρακίσετε την ψυχική σας υγεία
Οι «ψυχικά αναστατωμένοι» νέοι μπαμπάδες επηρεάζουν την ανάπτυξη του παιδιού
