Πώς μεταβάλλονται οι αντιλήψεις των πολιτών καθώς έρχονται σε άμεση επαφή με εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης στην εργασία και στην καθημερινή τους ζωή.
Η τεχνητή νοημοσύνη περνά πλέον οριστικά στη φάση της καθημερινής χρήσης και, καθώς η παρουσία της διευρύνεται, η παγκόσμια στάση απέναντί της γίνεται σταδιακά πιο θετική. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα νέας διεθνούς έρευνας που πραγματοποίησαν οι Ipsos και Google, καταγράφοντας πώς μεταβάλλονται οι αντιλήψεις των πολιτών καθώς έρχονται σε άμεση επαφή με εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης στην εργασία και στην καθημερινή τους ζωή.
Η αισιοδοξία υπερτερεί
Η μελέτη, με τίτλο «Our Life with AI: From innovation to application», βασίζεται σε δείγμα 21.000 ερωτηθέντων από 21 χώρες και αποτυπώνει μια σαφή μετατόπιση του κλίματος. Η χρήση AI σε παγκόσμιο επίπεδο αυξήθηκε μέσα σε έναν χρόνο κατά δέκα ποσοστιαίες μονάδες, φτάνοντας το 48% το 2024. Την ίδια στιγμή, η αισιοδοξία για τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης υπερτερεί πλέον των ανησυχιών: το 57% δηλώνει ενθουσιασμένο με τις προοπτικές της, έναντι 43% που εκφράζει επιφυλάξεις. Έναν χρόνο νωρίτερα, οι δύο αυτές στάσεις βρίσκονταν σε απόλυτη ισορροπία.
Η αύξηση της χρήσης καταγράφεται σε όλες τις μεγάλες γεωγραφικές περιοχές. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το ποσοστό όσων χρησιμοποίησαν γενετική AI τους τελευταίους 12 μήνες αυξήθηκε από 20% σε 29%. Στην Ευρώπη, η χρήση ανέβηκε από 34% σε 42%, στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού από 42% σε 52%, ενώ στις αναδυόμενες αγορές άγγιξε το 58%, από 47% την προηγούμενη χρονιά. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν παραμένει προνόμιο ανεπτυγμένων οικονομιών ή εξειδικευμένων επαγγελματιών, αλλά ενσωματώνεται ταχύτατα σε ευρύτερα κοινωνικά στρώματα.
Παρότι οι ανησυχίες δεν έχουν εξαφανιστεί, εμφανίζονται μειωμένες. Το 29% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι η AI θα επηρεάσει αρνητικά την οικονομία, ποσοστό μειωμένο σε σχέση με το 33% της προηγούμενης χρονιάς. Η αλλαγή αυτή αποδίδεται, σύμφωνα με την έρευνα, στην αυξανόμενη εξοικείωση των πολιτών με πρακτικές εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης. Από απλές λειτουργίες, όπως η σύνταξη email, έως πιο σύνθετα συστήματα πρόβλεψης φυσικών καταστροφών, οι χρήστες αρχίζουν να αντιλαμβάνονται απτά οφέλη που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητά τους.
Ιδιαίτερα υψηλές είναι οι προσδοκίες για τον ρόλο της AI στην επιστήμη και την ιατρική. Επτά στους δέκα ερωτηθέντες εκτιμούν ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα έχει θετικό αντίκτυπο τόσο στην επιστημονική έρευνα όσο και στην υγεία και την ιατρική περίθαλψη. Τα ποσοστά αισιοδοξίας φτάνουν το 72% για την επιστήμη και το 71% για την ιατρική, υποδηλώνοντας ότι το κοινό συνδέει την AI με μελλοντικές ανακαλύψεις, νέες θεραπείες και ταχύτερη πρόοδο σε κρίσιμους τομείς.
Σε προσωπικό και επαγγελματικό επίπεδο, η τεχνητή νοημοσύνη αντιμετωπίζεται όλο και περισσότερο ως εργαλείο ενδυνάμωσης. Το 65% των ερωτηθέντων δηλώνει ενθουσιασμένο με τη χρήση AI για προσωπική υποστήριξη, όπως αγορές στο διαδίκτυο, οργάνωση προγραμμάτων ή σχεδιασμό ταξιδιών. Η εικόνα είναι ακόμη πιο έντονη στον χώρο της εργασίας. Σχεδόν τα τρία τέταρτα όσων χρησιμοποιούν AI, ποσοστό 74%, την αξιοποιούν ήδη επαγγελματικά, γεγονός που καταδεικνύει ότι η τεχνολογία έχει περάσει από το στάδιο του πειραματισμού στη φάση της παραγωγικής χρήσης.
Πέρα από την αύξηση της ατομικής παραγωγικότητας, οι πολίτες αντιλαμβάνονται την AI ως μέσο για πιο σύνθετες λειτουργίες. Το 84% θεωρεί σημαντική τη χρήση της για την κατανόηση πολύπλοκων δεδομένων ή συστημάτων, ενώ το 82% δίνει προτεραιότητα στη συμβολή της στην επίλυση επιχειρησιακών προβλημάτων. Τα ευρήματα αυτά δείχνουν ότι η κοινωνική προσδοκία δεν περιορίζεται σε αυτοματοποιήσεις ρουτίνας, αλλά επεκτείνεται στη στρατηγική αξιοποίηση της τεχνολογίας.
Σε επίπεδο πολιτικής και ρυθμιστικού πλαισίου, η έρευνα καταγράφει υπερίσχυση φιλο-καινοτομικών απόψεων. Σε παγκόσμιο επίπεδο, το 59% των ερωτηθέντων θεωρεί πιο σημαντικό να ενθαρρύνεται η ανάπτυξη της AI για την πρόοδο της επιστήμης, της ιατρικής και άλλων τομέων, έναντι 41% που προκρίνει την αυστηρότερη ρύθμιση για την προστασία δυνητικά πληττόμενων κλάδων. Η τάση αυτή εμφανίζεται ακόμη και σε αγορές που παραδοσιακά εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη.
Παράλληλα, ενισχύεται η εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς. Το 61% δηλώνει ότι πιστεύει πως η κυβέρνηση της χώρας του μπορεί να εποπτεύσει την ανάπτυξη της AI προς όφελος του δημοσίου συμφέροντος, ποσοστό αυξημένο σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Ωστόσο, οι πολίτες δεν αναθέτουν την ευθύνη αποκλειστικά στο κράτος. Η έρευνα καταγράφει σταθερή προσδοκία για συνεργασία μεταξύ κυβερνήσεων, επιχειρήσεων, ακαδημαϊκών ιδρυμάτων και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, ώστε η τεχνητή νοημοσύνη να αναπτυχθεί με υπευθυνότητα.
Όπως σημειώνει ο Kent Walker, η κατανόηση της δημόσιας αντίληψης καθίσταται κρίσιμη όσο η AI ενσωματώνεται όλο και βαθύτερα στην καθημερινότητα. Τα ευρήματα της έρευνας δεν αποτυπώνουν μόνο μια μεταβολή στάσεων, αλλά συμβάλλουν στον ευρύτερο διάλογο για το πώς η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αξιοποιηθεί προς όφελος των ανθρώπων και της κοινωνίας συνολικά. Το μήνυμα είναι σαφές: όσο η χρήση αυξάνεται, ο φόβος υποχωρεί και τη θέση του παίρνει μια πιο ώριμη, ρεαλιστική αισιοδοξία.
