Λίμνες που χάνονται στο Θιβέτ μπορεί να προκαλούν σεισμούς, «ξυπνώντας» αδρανή ρήγματα
Οι εξαφανιζόμενες λίμνες στο νότιο Θιβέτ ενδέχεται να έχουν προκαλέσει σεισμούς στην περιοχή, «ξυπνώντας» ρήγματα που παρέμεναν αδρανή για πολύ καιρό στον φλοιό της Γης, σύμφωνα με ερευνητές. Η ανακάλυψη αυτή ενισχύει την θεωρία ότι το κλίμα και οι γεωλογικές διεργασίες του πλανήτη συνδέονται στενότερα απ’ ό,τι πιστεύαμε μέχρι σήμερα.
Πριν από περίπου 115.000 χρόνια, η περιοχή του νότιου Θιβέτ φιλοξενούσε τεράστιες λίμνες, ορισμένες από τις οποίες ξεπερνούσαν τα 200 χιλιόμετρα σε μήκος. Σήμερα, αυτές οι λίμνες είναι πολύ μικρότερες. Μεταξύ αυτών και η Nam Co (γνωστή και ως Namtso ή Nam), που σήμερα φτάνει μόλις τα 75 χιλιόμετρα σε μήκος, αναφέρει το LiveScience.
Πώς οι λίμνες επηρεάζουν τον φλοιό της Γης
Ομάδα γεωλόγων με επικεφαλής τον Chunrui Li, ερευνητή από την Κινεζική Ακαδημία Γεωλογικών Επιστημών, διερεύνησε κατά πόσο η απώλεια νερού από τις λίμνες αυτές θα μπορούσε να επηρεάσει τη γεωλογία της περιοχής.
Οι μεγάλες λίμνες ασκούν σημαντική πίεση στον φλοιό της Γης λόγω του βάρους τους. Όταν αρχίζουν να αποξηραίνονται, το βάρος αυτό μειώνεται και ο φλοιός ανυψώνεται σταδιακά, με τρόπο ανάλογο ενός βαριά φορτωμένου πλοίου που ανεβαίνει στην επιφάνεια όταν αφαιρείται το φορτίο του.
Η γεωλογική δραστηριότητα στο νότιο Θιβέτ είναι ήδη έντονη εξαιτίας της σύγκρουσης των τεκτονικών πλακών της Ινδίας και της Ευρασίας, μια διαδικασία που ξεκίνησε πριν από περίπου 50 εκατομμύρια χρόνια. Η συνεχής αυτή πίεση έχει δημιουργήσει ρήγματα στον φλοιό της Γης, τα οποία παραμένουν ευάλωτα σε νέες ρήξεις. Οι ερευνητές υπέθεσαν ότι η ανύψωση του φλοιού, που προκλήθηκε από τη μείωση του νερού στις λίμνες, θα μπορούσε να πυροδοτήσει τέτοιες ρήξεις και να προκαλέσει σεισμούς.
Πόσο μετατοπίζονται τα ρήγματα
Για να εξετάσουν την υπόθεση, οι επιστήμονες χαρτογράφησαν αρχαίες ακτογραμμές των λιμνών ώστε να υπολογίσουν πόσο νερό είχε χαθεί. Στη συνέχεια χρησιμοποίησαν υπολογιστικά μοντέλα για να εκτιμήσουν την ανύψωση του φλοιού και τις πιθανές επιπτώσεις στα κοντινά ρήγματα. Τα αποτελέσματα, που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Geophysical Research Letters, δείχνουν ότι η απώλεια νερού από τη λίμνη Nam Co μεταξύ 115.000 και 30.000 ετών πριν προκάλεσε μετατόπιση περίπου 15 μέτρων σε γειτονικό ρήγμα. Σε περιοχές περίπου 100 χιλιόμετρα νοτιότερα, όπου η απώλεια νερού ήταν ακόμη μεγαλύτερη, η μετατόπιση θα μπορούσε να φτάνει τα 70 μέτρα.
Οι υπολογισμοί δείχνουν ότι τα ρήγματα της περιοχής μετακινούνται κατά μέσο όρο 0,2 έως 1,6 χιλιοστά τον χρόνο – αριθμός πολύ μικρότερος σε σχέση με το ρήγμα του Αγίου Ανδρέα στην Καλιφόρνια, που μετακινείται περίπου 20 χιλιοστά κάθε χρόνο. Εκεί, όμως, η μετατόπιση οφείλεται σε μεγάλο βαθμό σε διεργασίες που λαμβάνουν χώρα βαθιά κάτω από το έδαφος. Η νέα μελέτη αποδεικνύει ότι σημαντική μετατόπιση στα ρήγματα μπορεί επίσης να επηρεαστεί από διεργασίες που λαμβάνουν χώρα πάνω από το έδαφος, όπως η κλιματική αλλαγή και η συρρίκνωση των λιμνών.
