Πολλοί άνθρωποι θέτουν κάθε χρόνο τα «New Year’s Resolutions», τους στόχους που θέλουν να πετύχουν στη νέα χρονιά. Κι όμως, όσο καλοπροαίρετες κι αν είναι αυτές οι αποφάσεις και όσο κι αν η αυτοπεποίθηση στην αρχή «χτυπάει κόκκινο», συχνά εγκαταλείπονται πριν καν τελειώσει ο Ιανουάριος. Το πρόβλημα, λέει ο Δρ. Jon Rhodes, λέκτορας Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Πλίμουθ, δεν είναι η «τεμπελιά» ή η «έλλειψη κινήτρου», αλλά η ίδια η φύση των στόχων.
Συγκεκριμένα, οι περισσότερες αποφάσεις διατυπώνονται με αυστηρό, επιτακτικό τόνο –με ένα «πρέπει» να αιωρείται πάνω τους σαν σύννεφο. Αυτός ο τρόπος διατύπωσης οδηγεί γρήγορα στην κόπωση και τελικά στην εγκατάλειψη. Μια πραγματικά λειτουργική απόφαση για το νέο έτος, υποστηρίζει, οφείλει να είναι ζωντανή και προσωπική, όχι επιβεβλημένη. Σε αυτό το πλαίσιο προτείνει τέσσερις πρακτικές στρατηγικές, βασισμένες σε επιστημονικά δεδομένα, που βοηθούν να μείνουμε στον δρόμο που μας ταιριάζει.
1. Απλοί, ρεαλιστικοί στόχοι με έμφαση στο «ξεκίνημα»
Οι κλασικές αποφάσεις έχουν συνήθως τη μορφή: «Θα πηγαίνω γυμναστήριο τέσσερις φορές την εβδομάδα» ή «Δεν θα ξαναφάω ζάχαρη». Ακούγονται συγκεκριμένες και πειθαρχημένες, αλλά συχνά καταρρέουν μόλις έρθουν αντιμέτωπες με την καθημερινότητα. Μια πιο αποτελεσματική προσέγγιση είναι να αντικαταστήσετε τους αυστηρούς στόχους με πιο εξερευνητικούς, τύπου «ας ξεκινήσουμε», ώστε να υπάρχει περιθώριο προσαρμογής.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Αντί για «4 φορές την εβδομάδα γυμναστήριο», δοκιμάστε κάτι όπως: «Θα βγω για περπάτημα και θα δω πώς θα πάει». Η εξερεύνηση μειώνει την πίεση, κρατά την προσπάθεια βιώσιμη και διατηρεί την κινητοποίηση ενεργή.
2. Οπτικοποίηση: Κάντε τον στόχο συναισθηματικά «αληθινό»
Ο Δρ. Rhodes φέρνει παραδείγματα από Ολυμπιονίκες, νεοσύλλεκτους στις ένοπλες δυνάμεις και ανθρώπους που προσπαθούν να αλλάξουν ριζικά τη ζωή τους. Το κοινό τους στοιχείο: η κινητοποίηση ενισχύεται όταν ο στόχος γίνεται απτός.
Αν, για παράδειγμα, στοχεύετε σε μια προαγωγή, φανταστείτε τον εαυτό σας στον νέο ρόλο. Δημιουργήστε συγκεκριμένες σκηνές: εσείς να λαμβάνετε το email με τα καλά νέα, να μπαίνετε σε μια συνάντηση με τη νέα σας ιδιότητα, να παρουσιάζετε μια ιδέα με σιγουριά. Αυτές οι εικόνες δίνουν συναισθηματικό βάρος στον στόχο και ενεργοποιούν τα ίδια κυκλώματα κινήτρων που «ανάβουν» όταν βιώνουμε πραγματικά επιτεύγματα. Δεν πιέζετε τον εαυτό σας να κινητοποιηθεί αλλά τον βοηθάτε να καταλάβει γιατί ο στόχος έχει νόημα. Και αυτή η μικρή μετατόπιση επηρεάζει τις επιλογές σας πολύ πριν χρειαστεί να επιστρατεύσετε τη δύναμη της θέλησης.
3. Συνδέστε ένα καθημερινό ερέθισμα με μια σύντομη «νοητική πρόβα»
Στην καθημερινότητα λειτουργούμε συχνά στον αυτόματο: γεμίζουμε ένα μπουκάλι νερό, φοράμε παπούτσια, φτιάχνουμε καφέ. Αξιοποιώντας αυτές τις μικρές ρουτίνες, ο Δρ. Rhodes προτείνει ένα εργαλείο που ονομάζει παρακινητικό ερέθισμα (motivational cue).
Διαλέξτε μια σταθερή στιγμή της ημέρας και χρησιμοποιήστε την ως «διακόπτη» για να ενεργοποιείτε μια σύντομη νοητική πρόβα: ένα μικρό, γρήγορο κλιπ, σαν τρέιλερ, όπου βλέπετε τον στόχο και την αίσθηση της προόδου. Αυτή η τεχνική λειτουργεί επειδή ενισχύει την πρόθεση ακριβώς στις στιγμές που συνήθως ταλαντευόμαστε, όπως δείχνει σχετική έρευνα στο πανεπιστήμιο.
4. Κάθε νίκη μετράει: Γιορτάστε την πρόοδο, όχι την τελειότητα
Το τέλειο πλάνο, όσο ελκυστικό κι αν μοιάζει, σπάνια επιβιώνει κάτω από το βάρος της πραγματικής ζωής και των μεταβαλλόμενων συνθηκών. Η συνέπεια χτίζεται με μικρές νίκες -και αυτές αξίζουν αναγνώριση.
Αν είχατε προγραμματίσει μια μεγάλη προπόνηση και τελικά κάνατε μόνο 10 λεπτά διάδρομο, εξακολουθεί να είναι νίκη. Όταν αναγνωρίζουμε την πρόοδο, ο εγκέφαλος ενεργοποιεί σήματα ανταμοιβής που δημιουργούν τη δυναμική για συνέχεια. Γι’ αυτό οι άνθρωποι που παρατηρούν και απολαμβάνουν το κάθε βήμα επιμένουν συχνότερα: γιατί επιβεβαιώνουν, στην πράξη, την ιστορία που θέλουν να ζήσουν.
Συμπέρασμα
Η κινητοποίηση που χρειαζόμαστε για να δουλέψουμε και να πετύχουμε τους στόχους της νέας χρονιάς δεν είναι ηθική δοκιμασία. Είναι ένα σύστημα αντίληψης που ανταποκρίνεται στο νόημα, στις εικόνες και στην ανατροφοδότηση. Όταν μια απόφαση είναι ζωντανή, σχεδόν απτή, αλλά ευέλικτη και προσαρμοστική, δίνουμε στον εγκέφαλό μας τις σωστές «πρώτες ύλες» για να εργαστεί προς αυτή την κατεύθυνση. Οι αποφάσεις που αντέχουν, καταλήγει ο Δρ. Rhodes, δεν είναι οι πιο ηχηρές αλλά εκείνες που τις νιώθουμε πραγματικά δικές μας.
Διαβάστε επίσης
Πέντε τρόποι να πετύχουμε τους στόχους της νέας χρονιάς
Αλλαγές: 6 tips για να τηρήσετε τις αποφάσεις που πήρατε την Πρωτοχρονιά
Καριέρα, σχέσεις, διατροφή: Ποιο βρίσκεται στην κορυφή των στόχων μας για τη νέα χρονιά
